Marieke-lips-kindbehartiger-impact-heppee-app

Over de impact van een scheiding op kinderen wordt vandaag de dag steeds meer geschreven en gesproken. Gelukkig! Want de belangen van kinderen mogen mijns inziens veel eerder geborgd worden om onnodig leed te voorkomen. Depressie, angsten, verminderde schoolresultaten, ze kunnen voorkomen worden wanneer eerder steun aan kinderen wordt geboden en hun stem gehoord wordt. Op kindvriendelijke wijze en ook wanneer de scheiding in harmonie wordt afgewikkeld. Want hoe dan ook doet scheiden iets met kinderen. Niet de scheiding zelf maar vooral de manier waarop deze verloopt en de vele onbeantwoorde vragen die in kinderen omgaan hebben impact op kinderen en hun ontwikkeling. Dat komt opnieuw helder naar voren in het boek van Iris Gündel “schei eens uit”. Een aanrader!

Beantwoord de vragen die leven

Verlatingsangst is hierbij één van de gevolgen van een scheiding en van de prangende vragen die leven binnenin het kind. Wat als jouw ouders je halsoverkop vertellen dat ze uit elkaar gaan. Zij hebben het misschien al langer zo gevoeld, en jij als kind hebt ook signalen opgepikt, maar toch komt het nieuws als donderslag bij heldere hemel binnen. En nu? Waar ga ik wonen en bij wie? Kan ik nog wel met papa tennissen op zaterdag of met mama koekjes bakken? En eten we dan nooit meer met z’n drieën of vieren en waar gaat mijn lievelingsknuffel slapen? Zie ik mijn vriendjes en vriendinnetjes nog? En opa en oma? Hoe vaak kan ik papa of mama zien? Wat gebeurt er met mijn kamer?
Allemaal vragen die als een sneltreinvaart door het koppie van een kind gaan nadat de boodschap vanuit volwassen perspectief is overgebracht. Op kindniveau leven er echter andere zaken. Daarom is het zo belangrijk tijdig en zorgvuldig te luisteren naar ieder kind en de materie op kindvriendelijke wijze richting hen terug te vertalen.

Ouders besteden vaak aandacht aan de reden van de scheiding en het uitleggen dat ze uit elkaar gaan. Spannend en niet gemakkelijk natuurlijk om dit aan de kinderen te vertellen. Maar ondanks alle goede bedoelingen wordt soms vergeten om een laag dieper te gaan met het gesprek. Juist vragen zoals bovenstaand moeten zo snel mogelijk ondervangen worden om te voorkomen dat de eigen gedachtes van een kind uit zijn verband getrokken worden, een eigen leven gaan leiden en onbeantwoord blijven. Zaken dus zo snel mogelijk in perspectief plaatsen en dit ook vooral blijven herhalen. Zeker voor jongere kinderen is dit belangrijk omdat zij nog niet alle signalen snappen die zij oppikken.

Het duurt jaren voordat het basis vertrouwen in relaties weer groeit en soms komt deze helemaal niet meer terug

Verlaat me niet

Als één van de ouders het huis gaat verlaten, doet dit veel met kinderen. Hun fundament wankelt en blijft wankelen als de onbeantwoorde vragen blijven spelen. Iets kleins kan uitmonden in iets groots en kan leiden tot die gevolgen voor kinderen die zo vaak door deskundigen worden benoemd.

De afgelopen periode heb ik veel jongeren gesproken die allen aangeven dat de scheiding en de manier waarop deze is gegaan bij hen vooral verlatingsangst heeft gecreëerd. Niet alleen rondom de eigen liefdesrelatie maar ook rondom vriendschappen. Angst dat iemand wegloopt wanneer de eerste kreukels ontstaan in de relatie. Wat voor relatie dan ook. Daardoor een ander gaan claimen of juist zichzelf gaan afschermen voor al die mogelijke gevoelens. Enorm zonde!

Een ouder die plotseling vertrok heeft voor deze jongeren bevestigd dat zij verlaten kunnen worden. Als kind bewogen zij mee met de nieuwe situatie na de scheiding, maar de openstaande vragen die zij hadden bleven intern leven. Deze werden niet zorgvuldig beantwoord waardoor het antwoord zelf maar gecreëerd werd. En zo brokkelde het zelfvertrouwen van deze jongeren steeds verder af.

Weerbaarheid

Het duurt jaren voordat het basis vertrouwen in relaties weer groeit en soms komt deze helemaal niet meer terug. Door warme mensen om je heen, door erkenning van de impact van de scheiding, door erover te praten en steun te vragen en door soms ook gewoon in het diepe te durven springen met het risico toch gekwetst te worden. Opnieuw weerbaar worden. Maar dan niet als kind maar als jongvolwassene. Dat vraagt om extra doorzettingsvermogen.
Vaak wordt gezegd dat kinderen veerkracht hebben. Dat is zeker zo. Maar zij creëren ook een beschermingsmechanisme om zich heen in stressvolle situaties om niet gekwetst te worden. En dat is de voedingsbodem voor verlatingsangst en tast de weerbaarheid aan. Iets waar zij op latere leeftijd de rekening voor gepresenteerd kunnen krijgen. Zelfs vele jaren na de scheiding en soms geheel onverwachts, maar doordat een patroon is ontwikkeld tijdens de kinderjaren.

Als Kindbehartiger weet ik hoe waardevol het is om zo vroeg mogelijk die onbeantwoorde vragen beantwoord te krijgen. Zo kan het kind zaken in perspectief plaatsen, het koppie leeg maken en zich weer vrij bewegen. Ouders helpen om hierin inzicht te verkrijgen, hen ondersteunen met het formuleren van de antwoorden richting het kind en uitleg geven over wat zij kunnen voorkomen door te luisteren naar en praten met het kind is zo enorm waardevol. Als volwassene en professional op kunnen treden als het verlengstuk van het kind en zijn stem. Juist omdat het kind de taal van de volwassen wereld nog niet altijd spreekt en de kennis en kunde hieromtrent nog niet hoeft te hebben.
Dit zo vroeg mogelijk doen zodat kinderen leren zich vrij te bewegen tussen hun ouders maar ook tussen anderen. Zodat zij vrij van angst relaties aan durven te gaan en hen het vertrouwen kan worden geboden om zich te kunnen hechten aan mensen in hun verdere leven. Ik ben blij dat ik kinderen hierin mag ondersteunen, want zij verdienen die ene jeugd en die toekomst die een ieder maar één keer kan beleven in dit leven.

About Marieke Lips

Kindbehartiger | Kindercoach | Jurist kinderrechten | Auteur van o.a. boek "Bekrast" | Columniste | Spreker