Een echtscheiding is als een rouwproces, wat emotionele reacties op verlies met zich mee brengt. We proberen ons met het verlies te verzoenen, het te begrijpen en in te zien wat dit precies voor ons betekent*.Het rouwproces is een normaal en gezond proces van aanpassing aan een grote verandering in het leven, daar is geen ‘juiste’ methode of tijdsperiode voor**.

Echter herkennen we wel verschillende fasen, met de daarbij behorende emotionele reacties die uiteindelijk leiden tot de integratie van de nieuwe situatie. In deze blogpost doorlopen we deze emotionele fasen.

Scheidingsproces ouders-Heppee

FASE 1: De fase van schok en ongeloof 

Na een periode van twijfel of de relatie voorgezet kan worden of niet, is het besluit genomen: jullie gaan uit elkaar en alles zal veranderen. Je neemt niet alleen afscheid van je partner, maar ook van de relatie die jullie hadden, het leven dat jullie deelden en bepaalde toekomstverwachtingen.

In deze fase zijn de emoties het heftigst, alles verandert en hoe moet je verder? Je bent de controle kwijt, over jezelf en over je leven. Gevoelens als ontkenning, ongeloof, boosheid, agressie, schuldgevoel, verdriet en pijn passeren de revue. Daarnaast ervaart men verlies als vernedering: het verlies van een bepaalde status, het verlies van een gevoel van zelfachting en het verlies van een gevoel van eigenwaarde. In sommige situaties speelt het gevoel van vernedering een nog grotere rol dan het verlies zelf (National Public radio, 2003a).

FASE 2: De aanpassingsperiode 

Na de periode van schok en ongeloof, breekt de aanpassingsperiode aan: enkele van de meest fundamentele aannamen over het leven kunnen ter discussie komen te staan en je wordt gedwongen om je aan te passen aan een andere werkelijkheid (Parkes, 2001). Hierdoor kunnen toekomstplannen en je identiteit voorgoed worden veranderd (David et al., Janoff- Bulman, 1992). Emoties zoals schuld, verdriet, pijn, een gevoel van in de put zitten en depressie, kunnen dit aanpassingsproces in de weg staan. Deze emoties kunnen nog worden versterkt door ‘miskende rouw’: rouw die niet wordt erkent en waarbij geen medegevoel vertoont wordt vanuit je ex- partner of/en je omgeving. Dit verhoogt de drempel om iemand in vertrouwen te nemen en kan leiden tot gevoelens van wantrouwen, verraad en teruggetrokkenheid.

De emotionele gemoedstoestand heeft direct invloed op de keuzes die gemaakt worden in deze fase, waarin ook het afwikkelingsproces van de scheiding plaatsvind. Daarom is het van belang om je bewust te zijn van de emoties die spelen. Professionals zoals echtscheidingsadvocaten, mediators en of gezinscoaches kunnen hier een ondersteunende rol in bieden.

FASE 3: Actieve reorganisatie 

Na een heftige periode van schok, ongeloof en aanpassing, is de fase van actieve reorganisatie aangebroken. In deze fase staan berusting en het onderzoeken van nieuwe mogelijkheden centraal. De afwikkeling van de scheiding heeft – ongeacht of de afwikkeling soepel is verlopen of niet – tot meer duidelijkheid geleid, door de afspraken die gemaakt zijn.  De basis is als het ware gelegd, om weer opnieuw naar de toekomst te kijken.

Het bereiken van overeenstemming met betrekking tot de scheiding, wil niet zeggen dat deze periode gemakkelijk verloopt. Het opnieuw ontdekken van je doelen en dromen en het maken van de vertaalslag naar de dagelijkse praktijk kan moeilijk zijn. De gemaakte afspraken met de ex- partner moeten worden nageleefd, (onverwerkte) emoties kunnen nog steeds aanwezig zijn of weer terugkomen in nieuwe situaties die de nieuwe realiteit met zich mee brengt. Denk hier bijvoorbeeld aan het missen van je kinderen als ze bij de ex- partner zijn.

FASE 4: Lessons Learned

Na de fase van het wennen aan de nieuwe realiteit als gevolg van de scheiding, is fase vier ‘Lessons Learned’ aangebroken. De fase waarin zingeving, persoonlijke groei en integratie van de nieuwe situatie centraal staat.

De moeilijkste periode is achter de rug en de focus ligt nu meer op het bouwen van een nieuw bestaan. De lessen die je vanuit je vorige relatie, de scheiding en de periode na de scheiding hebt geleerd, hebben er voor gezorgd dat je goed weet wat je niet meer wilt – maar belangrijker nog: het geeft helderheid over waar je wél naartoe wilt.

Wil je meer weten/ reageren? Mail naar Roxanne van Eijk of reageer via twitter @roxannevaneijk
 
BRON
*= Davis & Nolen- Hoezema, 2001; Neimeyer et al., 2002
**= Gilbert, 1996; Neimeyer, 1995, 1999

 

 

About Roxanne van Eijk

Pedagoog | Kindercoach | Onderzoeker | Trainer | Discussieleider | Partner @HEPPEEapp | Enthousiasteling | Stiefmoeder| Locatiemanager Partou Kinderdagopvang

Leave a Reply