Zoals inmiddels alom bekend, krijgt één op de drie kinderen jaarlijks te maken met de scheiding van hun ouders. Gelukkig wordt er de laatste jaren steeds meer aandacht besteed aan de gevolgen van scheiden. Het mag immers duidelijk zijn dat je als kind van gescheiden ouders een grotere kans hebt op allerlei narigheid. Zo hebben deze kinderen vaker problemen in vriendschapsrelaties, hebben zij een grotere kans op externaliserende en internaliserende problemen als gedragsproblemen, depressie en angst en is de kans op crimineel en riskant gedrag groter.

Als kind van gescheiden ouders kan ik deze gevolgen altijd sterk rationaliseren. Ik ben nu 15 jaar verder en heb (mijn inziens) weinig last van bovenstaande zaken. Toch is er één gevolg dat mij wel eens zorgen baart: als kind van gescheiden ouders heb je een groter eigen scheidingsrisico. De kans op een eigen scheiding is namelijk tweemaal zo groot wanneer je gescheiden ouders hebt (Steenhof & Prins, 2005) . Stel dat je partner ook nog eens gescheiden ouders heeft (die kans is 33%), is deze kans zelfs driemaal zo groot (Spruijt & Kormos, 2010) . Ik ontkom niet aan de vraag: Zijn mijn vriend en ik nu ook gedoemd te scheiden?

AHA…

Ik was een jaar of 19 toen ik me door mijn eerste echte liefdesverdriet heen worstelde. Ik kan me nog goed herinneren dat ik het gevoel had er alleen voor te staan, niet compleet te zijn, nooit meer gelukkig te worden. Zoals je hieruit wellicht kunt opmaken, had ik in die tijd een sterk gevoel voor puberale drama. Mijn moeder luisterde eindeloos naar mijn uitgebreide analyses en had ook nog eens bruikbare adviezen. Eén daarvan is me altijd bij gebleven; wees de letter ‘H’ in plaats van de letter ‘A’. Deze metafoor beschrijft de onderlinge verhouding die binnen een relatie kan bestaan. Ben je een typische ‘A’? Dan kan je moeilijk op je eigen benen staan en val je om zonder de steun van je partner. Ben je een echte ‘H’? Dan ben je in staat overeind te blijven staan wanneer de ander uit je leven verdwijnt.

In mijn toenmalige relatie was ik een absolute ‘A’. Ik hield ervan om aanhankelijk te zijn, te hokken en lekker te leunen. Mijn toenmalige vriend daarentegen, was een typische H. Hij vond het fijn om samen te zijn, maar daarin ook ruimte te hebben voor zijn eigen leven. Ik kon dat op dat moment absoluut niet begrijpen, want wat was er nu fijner dan bij elkaar zijn? Zoals je hieruit wel kunt opmaken, was dit geen recept voor een gelukkige en gezonde relatie. Het gevolg: de A viel om en de H bleef overeind.

De kans op een eigen scheiding is namelijk tweemaal zo groot wanneer je gescheiden ouders hebt.

Selffulfilling prophecy

Ik vind het absoluut niet fijn om anderen de schuld te geven van mijn eigen gedrag en keuzes. Maar het gegeven dat je als kind van gescheiden ouders tweemaal zoveel kans hebt om zelf te scheiden, heeft mij wel aan het denken gezet. Is het wellicht zo dat ik me vastklampte omdat ik bang was verlaten te worden? Is het misschien zo dat ik niet het ‘juiste’ voorbeeld van een gezonde relatie heb gehad? Zou er wellicht sprake zijn van een selffulfilling prophecy waarin je enkel gaat scheiden omdat dit door de maatschappij wordt verwacht? Ik weet het niet.
Wat ik wel weet is dat ik me op dit moment in een heel gezonde en fijne relatie bevind met diezelfde toenmalige ‘H’. Mede door het advies van mijn wijze moeder zijn mijn ogen geopend en heb ik geleerd om op mijn eigen benen te staan, onafhankelijk te zijn, maar je toch verbonden te voelen. Precies daarom houden wij onszelf voor dat wij tot de 50% behoren die niét bezwijken onder het lot van kind van gescheiden ouder. Selffulfilling prophecy, eat your heart out. Over een jaar of twintig kom ik bij jullie terug.

About Katinka van Zon

Katinka van Zon, eigenaresse van Kinderpraktijk Vota, is psychologe, Kindbehartiger en Zandkasteelcoach. Katinka begeleidt en ondersteunt kinderen en ouders in scheidingssituaties. Binnen de begeleiding stelt Katinka de belangen van het kind centraal. Door aandacht te besteden aan belangrijke thema's rondom scheiding tracht Katinka emotionele problemen bij het kind te voorkomen of te verminderen. Tevens begeleidt Katinka de ouders bij het vinden van een passende ondersteuning aan hun kind.