In deze blog wil ik meer uitleg geven over de rol van de Kindbehartiger en wil ik ingaan op enkele vragen die mij zijn gesteld rondom de Kindbehartiger. Dit om meer inzicht te geven in de positie van de Kindbehartiger binnen de sector en over de wijze waarop deze belangenbehartiger van kinderen in een scheidingssituatie zich beweegt ten opzichte van andere professionals.

Wat doet de Kindbehartiger?

Allereerst kan worden gezegd dat de Kindbehartiger de belangen behartigt van ieder kind in een scheidingssituatie en ervoor zorgt dat de stem van ieder kind geborgd wordt binnen het geheel. Hoe jong een kind ook is en in diverse fases binnen het scheidingsproces. Ieder kind verdient een stem en er zou in Nederland veel meer dan voorheen invulling moeten worden gegeven aan artikel 12 van het VN Verdrag inzake de Rechten van het Kind (IVRK).
In Nederland hebben minderjarigen in beginsel geen zelfstandige rechtsingang en vormen zij geen partij bij juridische procedures. Echter, in een scheidingssituatie gaat de zaak veelal over de belangen van kinderen en over hun toekomst. Ieder kind verdient het dan ook dat zijn stem gehoord wordt en zijn wensen onderdeel uitmaken van de toekomstplannen en de nieuwe wijze waarop de gezinsstructuur vorm gaat krijgen. Partners gaan uit elkaar, maar het ouderschap blijft. En de verbinding in dit alles vormen uiteindelijk de kinderen. Helaas zijn het nu ook juist deze kinderen die vaak de dupe worden van de conflictsituatie op ex-partner niveau. Hiervoor verdienen zij bescherming en maatwerk ondersteuning. Aan de ene kant dient dus kinderparticipatie sterker voorop te worden gezet voor ieder kind en aan de andere kant dienen kinderen bescherming te genieten voor de kwetsbare positie waarin zij zich bevinden. Dit zijn de kern uitgangspunten van de Kindbehartiger.

Is de Kindbehartiger een nieuwe discipline?

De Kindbehartiger is de overkoepelende term voor die professionals die de kwaliteit in huis hebben om bovenstaande te realiseren in lijn met het profiel van de Kindbehartiger en die zich op alle vlakken rondom het scheidingsproces en de positie van kinderen blijven ontwikkelen. Dit wordt scherp bewaakt door de Stichting Kwaliteit Kindbehartiger.
Binnen de sector is de afgelopen jaren veel versnippering ontstaan. Het is vrij eenvoudig om je coach te noemen en om een eigen onderneming op te richten.
De materie rondom scheidingen is echter steeds complexer geworden en vraagt om eenduidigheid, een stevige verbinding en kwaliteitsborging. Door de rol van Kindbehartiger worden het zorgvraagstuk en het juridische proces samengebracht in plaats van dat deze twee los van elkaar opereren en wordt de positie van het kind eens te meer centraal gezet in lijn met artikel 12 IVRK.
De Kindbehartiger is geen concurrent van bijvoorbeeld KIES of Kinderen uit de Knel of van pedagogen of therapeuten. Juist niet. Er zijn Kindbehartigers die de KIES opleiding zelf gevolgd hebben en de methodiek uitvoeren. En Kindbehartigers kennen de hulpverleningskaart en werken veel samen met sociale professionals. Ieder gezin vraagt om maatwerk en ieder kind is uniek. Dit kan dus betekenen dat een Kindbehartiger een gezin doorverwijst naar Kinderen uit de Knel, samenwerkt met een therapeute of een ander geschikt programma aandraagt. Steeds dient per situatie te bekijken waar behoefte aan is. De Kindbehartiger is er echt voor het kind en geeft dus volwaardig invulling aan hetgeen is gesteld in artikel 12 IVRK.

Praktijkvoorbeelden

Ik geef graag meer uitleg over de rol van de Kindbehartiger aan de hand van mijn eigen werkzaamheden binnen KidsInbetween. Ik ondersteun vanuit KidsInbetween als Kindbehartiger kinderen in een scheidingssituatie en behartig hun belangen.

Zo komen ouders bij mij terecht waarbij de scheiding in redelijke harmonie verloopt, zij samen met een mediator afspraken maken, maar het lastig vinden goed de wensen van hun kind centraal te stellen en inzien dat hun kind ook een stem verdient. Ik ga hierbij samen met het kind aan de slag en vertaal de stem van het kind (dan wel zelf dan wel in samenspraak met het kind, uiteraard ook afhankelijk van de leeftijd en ontwikkeling) naar de ouders en de mediator en zorg ervoor dat de wensen en behoeftes van het kind geborgd worden voor de toekomst.
Het komt tevens voor dat ouders lijnrecht tegenover elkaar staan. Veelal werk ik hierbij samen met een mediator, scheidingscoach of met advocaten. Zij behartigen hierbij de belangen van de ouders en gaan aan de slag om emoties te neutraliseren en de onderlinge verstoorde communicatie aan te pakken, waarbij ik de belangen van het kind behartiger en vertaal richting alle partijen. Als Kindbehartiger is het zeer belangrijk om samen te werken met andere professionals om zo de rol vanuit de positie van het kind goed te kunnen blijven borgen. De eigen expertise wordt goed bewaakt. Zo werk ik in een specifieke zaak nu samen met een kindertherapeute, een scheidingscoach en opereren de advocaten op een afstand van de zaak mee. Indien wij immers geen oplossing weten te vinden, zal de zaak terugkomen bij de advocaten en zal binnen het rechtssysteem een beslissing moeten worden genomen. Mijn rapportage zal hier dan een onderdeel van uitmaken, wat ertoe kan bijdragen dat de uitspraak van de rechter meer maatwerk biedt ten aanzien van de positie van het kind.
Ook komen ouders bij mij terecht die al een tijdje uit elkaar zijn, maar het Ouderschapsplan bijvoorbeeld anders willen invullen en hierover onenigheid is ontstaan omdat beide denken dat de behoeftes van hun kind ergens anders liggen.
Ik laat hierbij de stem van het kind doorklinken en verbindt ouders vervolgens vanuit de positie van het kind door uitleg te geven over het temperament, de ontwikkelingsfase, de impact van de scheiding etc. Zo denkt een kind van 4 bijvoorbeeld niet in kwantitatieve afspraken en hecht het geen waarde aan dagen/uren/minuten, maar heeft het behoefte aan kwalitatieve afspraken en eenduidige signalen hieromtrent vanuit de ouders.
Daarnaast komt het voor dat er reeds een uitspraak van de rechter ligt en er ondersteuning nodig is voor het kind, zoals bij een begeleide omgang of omdat bijvoorbeeld de termijn van een Onder Toezicht Stelling (OTS) verstreken is, het kind al veel verschillende hulpverleners heeft gehad en er behoefte is aan ondersteuning vanuit de Kindbehartiger met het oog op de toekomst.
Tenslotte ondersteun ik kinderen met betrekking tot het kindgesprek bij de rechter. Zo was een jongetje van 12 laatst enorm bang om het gesprek aan te gaan met de rechter. Wat ik veel terug krijg van kinderen van deze leeftijd is dat zij het eng vinden of geen gesprek willen voeren met de rechter omdat zij de rechter zien als een figuur die hen laat kiezen. Mijns inziens kan de Kindbehartiger hier een essentiële rol vervullen. De Kindbehartiger kan namelijk ofwel het kind begeleiden naar en tijdens het kindgesprek bij de rechter of, indien het kind niet naar de rechter wil, zorgdragen dat de stem van het kind vertolkt wordt naar de rechter. En dit laatste kan ook bij die kinderen die jonger zijn dan de leeftijdsgrens van 12 jaar (of indien de rijpheid van het kind eerder toelaat) die wij hiervoor in Nederland hanteren. Zo wordt dus de stem van ieder kind vertolkt en geborgd via de Kindbehartiger. Iets dat ieder kind verdient.

Samenvattend

De rol van de Kindbehartiger staat dus voor het borgen van de stem van ieder kind (12 IVRK), voor een stevige verbinding (oplossen versnippering sector en verbinden van het zorgvraagstuk en het juridisch speelveld) en voor kwaliteit (de steeds complexer wordende materie rondom scheidingen vraagt om kwaliteit hieromtrent binnen de sector en van professionals).

Wil je meer weten/ reageren? Mail naar Marieke Lips.

About Marieke Lips

Kindbehartiger | Kindercoach | Jurist kinderrechten | Auteur van o.a. boek "Bekrast" | Columniste | Spreker

Leave a Reply